Article on other languages:
- شمال_أفريقيا
- شمالی_آفریقا
- Северна_Африка
- Sjeverna_Afrika
- Àfrica_del_Nord
- Severní_Afrika
- Çурçĕр_Африка
- Gogledd_Affrica
- Nordafrika
- Βόρεια_Αφρική
- North_Africa
- Nord-Afriko
- África_del_Norte
- Põhja-Aafrika
- Iparraldeko_Afrika
- آفریقای_شمالی
- Pohjois-Afrikka
- Afrique_du_Nord
- Africa_du_Nord
- África_do_Norte
- צפון_אפריקה
- Sjeverna_Afrika
- Észak-Afrika
- Afrika_Utara
- Norður-Afríka
- Nordafrica
- 北アフリカ
- Afrika_Lor
- ჩრდილოეთი_აფრიკა
- Tafriqt_ugafa
- ಉತ್ತರ_ಆಫ್ರಿಕಾ
- 북아프리카
- Afrîkaya_Bakur
- Šiaurės_Afrika
- Северна_Африка
- Afrika_Utara
- آفریقای_شمال
- Noord-Afrika
- Nord-Afrika
- Nord-Afrika
- Afryka_Północna
- Norte_da_África
- Africa_Nordică
- Северная_Африка
- Africa_dû_Nord
- Sjeverna_Afrika
- North_Africa
- Severná_Afrika
- Severna_Afrika
- Afrika_veriore
- Северна_Африка
- Nordafrika
- Afrika_ya_Kaskazini
- แอฟริกาเหนือ
- Hilagang_Aprika
- Kuzey_Afrika
- Північна_Африка
- شمالی_افریقہ
- Nordàfrica
- Bắc_Phi
- Afrike_bijhrece
- Bëj-gànnaaru_Afrig
- Apa_Ariwa_Afrika
- 北部非洲
 |
del.icio.us |
 |
Digg |
 |
Furl |
 |
|
 |
Rojo |
| Add to OnlyWire |
Labour zo d'ober c'hoazh a-raok peurechuiñ ar pennad-mañ. Ma fell deoc'h reiñ un tamm skoazell, krogit e-barzh. Mar karfec'h reiñ hoc'h ali ha netra ken, grit 'ta e pajenn ar gaozeadenn.
Lodenn norzh Afrika a vez meneget evel ur ranngevandir dibar evit abegoù douaroniel koulz hag istorel. Dezerh ar Sahara ha dezerzh Nubia a ya eus ar Meurvor Atlantel betek ar Mor ruz hag eo dies treuziñ anezho ken ez eus ur seurt gael diwelus war-zu ar Su.
Istor
Disheñvel-tre istor ar pobloù dispartiet gant ec'honderioù digenvez ha digenvez, ledennadoù traezh ha roc'hell divent enno. Dont a ra wae-wel pobloù Norzhafrika e mare ar Fenikianed kozh pa staljot trevadennoù, Karthada (Kart hadasht = Kêr nevez) an hini bennañ (war-dro - 814). Goude kresk ha digresk galloud Karthada e teuas amzer ar Romaned pa kemeras he bro Skipio an Afrikan (212 kt JK|- 212). Da diriad Karthada (hini Tunizia hiziv) e aloubas ar Romaned tiriadoù rouantelezh berber an Numided (darn Aljeria hiziv) e - 48. E Kornôg Norzhafrka e veze ur rouantezh berber all, anvet Mauretania gant ar Romaned. Pa oe aloubet ganto e -40 ez aio Mauretania d'ober daou broviñs, ar Mauretania tingitania (kêr-benn : Tandja) ha ar Mauretania kezarian (kêr-benn : Kezarea, Cherchell hiziv) ha goude e oe krouet ur Mauretania sitifian (kêr-benn : Setif.
E Reter Norzhafrika ez eus Libia hag Egipt, met lodenn an dezerzh a ya betek aod ar Mor Kreizdouarel a zo ur gael diwelus all evit dispartiañ lodenn gornok Norzhafrika ha lodenn reter etre Tunizia ha Libia. Setu perak e vez implijet ar gerioù arabek evit Kornôg eus un tu (ar Maghreb) hag evit Reter eus un tu all (ar Machrek). Goude aloubadenn ar Vandaled (Vvet kantved) e kouezhas Norzhafrika dindan beli ar Vizantidi (VIvet kantved) hag hini an Arabed (VII-VIIIvet kantved).
Pa oa bet gounezet d'ar feiz kristen an ranngevandir war-dro an 3de kantved hag eo bet ganet e Thagast (Souk-Ahras) sant Aoustin (sanctus Augustinus), eskob Hippona ha doueoniour, e troas ar relijion da hini an Arabed, an Islam, hemañ chomet relijion an holl Norzhafrika hiziv.
Koulskoude e oa pell Norzhafrika eus kreizenn an Islam e Damask hag e Bagdad hag khalifed distag (roueed gant galloud relijiel) a zo bet e Egipt (kalifed fatimat betek an 12vet kantved). Roueed Maroko a aloubas Spagn ha Su Bro-C'hall (VIIvet-VIIIvet kantved), met tamm ha tamm e oe skarzhet kuit gant ar Spagnoliz (diskar rouantelezh Granada e 1492). Er c'hontrol ne chomas ket distag ar broioù all eus ar bed muzulman pa teuas an Durked a-benn ren Aljeria, Tunizia, Libia hag Egipt (XVvet-XVIIvet kantved). Koulskoude ne c'helle ket an Durked mirout ma vez morpreizherien berber mistri war meur a borzh e Aljeria ha Tunizia.(Sell ouzh Kheir-ed-Din)
Dinerzhet gant brezelioù e Bro-Gres (1823) hag e Roumania ne c'hellas ket sultaned Turkia mirout Bro-C'hall, Bro-Saoz hag Italia ouzh klask lodennañ Norzhafrika etrezo. Aloubiñ a reas Aljeria Bro-C'hall e 1830 ha Egipt Bro-Saoz (1840) pa kemeras Libia Italia e 1912.
