New York

Evit Stad New York, gwelet amañ.

New York (distagadur saozneg amerikanek: [nuːˈjɔːɹk]) pe Kêr New York (evit lakaat kemm gant Stad New York), New York City e saozneg (City of New York ent-ofisiel, berradur NYC) eo kêr vrasañ Stadoù-Unanet Amerika. Lesanvet eo The Big Apple (ar Mell Aval) pe Ar gêr na gousk morse. A-wezhioù e vez graet Evrog Nevez anezhi e brezhoneg ivez gant lod^[1].

Istor

Manhattan Izelañ e 1660, pa oa ul lodenn eus New Amsterdam (Nieuw Amsterdam).

Mulberry Street, el Lower East Side, war-dro 1900.

Midtown Manhattan, New York City, gwelet eus ar Rockefeller Center, e 1932.

Ur gwel eus New York City gant an arouezioù meur, Delwenn ar frankiz, Ellis Island, an Empire State Building, hag ar World Trade Center, e 2001.

War-dro 5000 ^[2] a henvroiz Lenape (pe Delaware) a oa o chom er c'hornad pa voe dizoloet e 1524 gant Giovanni da Verrazzano, ur moraer italian gopret gant ar roue gall Frañsez I^añ, a anvas anezhañ "Nouvelle Angoulême" (Angoulême Nevez) pa oa bet Frañsez IPatrom:Añ, dug Angoulême.^[3].

E 1614 e voe savet un toullad tier, er c'hreisteiz d'ar stêr, gant Hollandiz a glaske diazezañ kenwerzh ar foulinennoù , hag anvet e voe "New Amsterdam," e kreisteiz Manhattan. Gant an Izelvroad Peter Minuit e voe prenet enez Manhattan digant al Lenape e 1626, hag hervez ur vojenn, distaolet a-benn bremañ, e vije koustet dezhañ $24 e gweraj. ).^[4] E 1664 e voe aloubet ar gerig gant ar Saozon, hag anvet "New York" gante abalamour da zug York, e Bro-Saoz, (a oa da vezañ James II .^[5]

Pa voe echu an eil brezel etre Saozon hag Izelvroiz e oa mestr tud an Izelvroioù war enez Run, hag e rojont New Amsterdam (New York) d'ar Saozon en eskemm. A-benn 1700 ne chome nemet 200 Lenape ken. .^[6]

( a vo kendalc'het)

Gevellerezh

Notennoù

1. ↑ Dont a ra an anv-se eus ar c'hembraeg Efrog Newydd. E kembraeg e reer Efrog eus kêr York, e Bro-Saoz, diwar an anv predenek) Eboracon. Diwar skouer ar yezhoù keltiek all : iwerzhoneg Nua-Eabhrac, gouezeleg Bro-Skos Eabhraig Nuadh, kerneveureg Evrek Nowydh. Ne vez ket implijet anv saoznek ofisiel kêr New York en holl yezhoù. Da skouer, er yezhoù latin: e portugaleg e reer gant pt:Nova Iorque , e spagnoleg gant es:Nueva York , e latin gant la:Urbs Novum Eboracum, e katalaneg gant ca:Nova York , e galizeg gant gl:Nova York, en okitaneg: oc:Nòva York, e normaneg:nrm:Nouvieau York, e sikilieg:scn:Nova York. E yezhoù all ivez: en esperanteg eo:Novjorko , e poloneg: , e lituaneg , e latveg lv:Ņujorka , e nahuatleg nah:Manhatitlān , en Iñupiak ik:Tchiaq York Iniqpak, en alamaneg Pennsylvania pdc:Nei Yarrick Schtadt.
2. ↑ "Gotham Center for New York City History" Timeline 1500 - 1700
3. ↑ Rankin, Rebecca B., Cleveland Rodgers (1948). New York: the World's Capital City, Its Development and Contributions to Progress. Harper. 
4. ↑ Miller, Christopher L., George R. Hamell (September 1986). "A New Perspective on Indian-White Contact: Cultural Symbols and Colonial Trade". The Journal of American History 73 (2). Kavet 2007-03-21
5. ↑ Homberger, Eric (2005). The Historical Atlas of New York City: A Visual Celebration of 400 Years of New York City's History. Owl Books, p. 34. ISBN 0805078428. 
6. ↑ "Gotham Center for New York City History" Timeline 1700-1800

Liammoù diabarzh

• Sellout ouzh Delwenn ar frankiz.